Protocol

Katheteriseren bij mannen (Katheter à Démeure)

(door middel van een katheter voor langdurig gebruik)

Let op!

Dit is een Voorbehouden Handeling

De handeling mag alleen worden verricht door een bevoegd persoon en in opdracht van een arts.

Doel

Het continu kunstmatig legen van de urineblaas via een katheter

Algemene opmerkingen

- Het inbrengen van de katheter mag niet worden geforceerd.

- Het inbrengen van de katheter kan een pijnlijk branderig gevoel tot gevolg hebben.

- Verblijfskatheters worden, afhankelijk van het materiaal, na tenminste 3 maanden vervangen.

Benodigdheden

- Dienblad

- Urineopvangzak voor éénmalig gebruik.

- Steriele ballonkatheters (gebruik de voorgeschreven soort en maat en vul ballon met voorgeschreven hoeveelheid steriel water).

- 10 ml Spuit

- Steriele gazen

- (Steriel) water

- Steriel glijmiddel (indien gewenst)

- Nierbekkens

- Water of Savlon

- Washandje

- Disposable handschoenen (indien gewenst steriel).

- Celstof onderlegger.

- Afvalzak.

- Alcohol 70%

- Bevestigingsmateriaal voor urinezak:

- Fixatiemateriaal bij ambulante cliënt.

- Urinezakhouder bij verblijf op bed.

Voorbereiding

- Doe sieraden af

- Zorg voor privacy

- Was de handen

- Licht de cliënt zo mogelijk in over doel en werkwijze van de handeling.

- Vertel de cliënt dat alles pijnloos kan verlopen en dat zijn medewerking gunstige invloed op de handeling kan hebben.

Vertel ook dat de handeling als belastend kan worden ervaren.

- Leg alle benodigdheden binnen handbereik klaar op een dienblad.

Werkwijze

- Breng de cliënt in rugligging.

- Geef de cliënt, indien nodig, eerst een onderwassing (bij incontinentie van feces).

- Leg de celstof onderlegger onder de stuit en bovenste helft van de bovenbenen.

- Hang de urineopvangzak gereed aan het bed.

- Schuif de voorhuid van de penis terug

- Reinig de glans penis met water of Savlon.

- Dek de glans penis af met een steriel gaasje.

- Verwijder de afsluitdop van de urineopvangzak.

- Desinfecteer het aansluitpunt van de urineopvangzak met alcohol 70%

Zorg er voor dat het aansluitpunt hierna met niets meer in aanraking komt

- Open de katheterverpakking op het laatste moment, zorg dat het uiteinde van de katheter (daar waar het stopje of de urineopvangzak op wordt aangesloten) uit de verpakking is zonder dat het met iets anders in aanraking komt, de katheter moet steriel blijven.

- Doe de disposable handschoenen aan.

- Verwijder het gaasje van de glans penis.

- Bevochtig de katheter door een beetje kraanwater in de verpakking te laten lopen (laat het water eerst goed door lopen ) of spuit (indien van toepassing) glijmiddel in de urethraopening

- Houd de penis loodrecht omhoog.

- Breng de katheter in

- Beweeg de penis, als de urinestroom begint, in de richting van de voeten.

- Zodra de urine stroomt mag de katheter niet meer verder worden geschoven.

Bij weerstand tijdens het inbrengen van de katheter niet verder duwen, raadpleeg zo nodig een collega of arts.

- Sluit het katheteruiteinde aan op de urineopvangzak.

Als de hoeveelheid urine groter is dan 500 milliliter moet de afvoer van urine in etappes plaatsvinden opdat een plotselinge inkrimping van een overrekte blaas met als gevolg een blaasbloeding kan worden voorkomen.

- Nadat de katheter is ingebracht en de urine begint af te lopen, 8 ml steriel water in de ballon spuiten of de ballon vullen met 8 ml steriel water. (Bij kinderen maximaal 5 ml in spuiten).

- Trek de katheter iets terug zodat de katheter onder in de blaas komt te liggen. Het is tevens een controle op de vulling van de ballon.

- Schuif de voorhuid over de glas penis terug

- Hang de urineopvangzak op aan de urinezakhouder of fixeer deze met het gewenste fixatiemateriaal (dit kan per cliënt verschillen). Let op dat de katheter niet onder spanning komt te staan bij het bewegen cq optrekken van de benen.

- Was zo nodig de cliënt.

- Breng de cliënt in een comfortabele positie en help deze, indien nodig, met aankleden.

- Ruim de materialen op.

- Was de handen.

- Noteer in het dossier (of ander afgesproken plaats) dat de handeling is uitgevoerd, alsmede het resultaat hiervan en eventuele bijzonderheden.

Complicaties

- Blaasbloeding.

- Urineweg infecties

- Beschadiging van het slijmvlies van de urethra. (Gebruik zo nodig in overleg met de arts een steriel glijmiddel)

- Pijn tijdens inbrengen van de katheter.

- Abnormale weerstand tijdens inbrengen van de katheter.

- Flauw vallen door verlies een grote hoeveelheid urine in korte tijd.

Complicaties moeten altijd in het zorgdossier worden opgeschreven en aan de arts te worden gemeld.

Mag zelfstandig worden verricht door

Verpleegkundige is bevoegd

Andere zorgverleners als men beschikt over een bekwaamheidsverklaring (afhankelijk van het beleid van de organisatie waar men werkt)

Let op:

Het is de bedoeling met dit protocol een bijdrage te leveren aan een goede, verantwoorde en doelmatige zorg- en dienstverlening. Het protocol kan zo nodig worden aangepast aan de individuele wensen van de cliënt, echter alleen in opdracht van of met instemming van een arts.

Bij twijfel ten aanzien van de uitvoering van dit protocol raadpleegt men de direct leidinggevende.

In situaties waarin dit protocol niet voorziet, overlegt men met de opdrachtgever en/of de direct leidinggevende.

Afwijken van dit protocol kan soms noodzakelijk zijn, doch men zal afwijken van dit protocol te allen tijde moeten kunnen motiveren. Dit protocol, hoewel richtinggevend, is slechts een hulpmiddel en kan en mag nimmer de plaats innemen van het eigen denken en handelen van de zorgverlener / ondersteuner.

De zorgverlener / ondersteuner kent en neemt bij het hanteren van dit protocol zijn of haar eigen verantwoordelijkheid.

Dit protocol is niet bestemd voor particulier gebruik.

Auteur: D.Slagter, verpleegkundige

Publicatiedatum: 1 mei 2001

Laatste herziening: 07-03-2011

Disclaimer: De auteur draagt geen enkele verantwoordelijkheid ten aanzien van het gebruik van dit protocol. Raadpleeg zo nodig de arts.